Lessen uit de jaren dertig (video you tube)

Advertisements
Posted in Uncategorized | Leave a comment

Helpen economen de economie om zeep?

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Hoe de crisis het economische denken verandert; linkse en rechtse dogma’s ontrafeld -boek gepubliceerd door Amsterdam University Press -2017

Hoe de economische crisis het economische denken verandert: linkse en rechtse dogma’s ontrafeld boek gepubliceerd door Amsterdam University Press – 2017        Piet Keizer

 

 

 denken doe je met je gevoel

het is belangrijk om ook eens

over dat gevoel na te denken

Samenvatting

Dit boek ontrafelt de economische analyse achter het beleid van de Trojka. Hun pragmatisch liberalisme wordt kritisch besproken. Maar hetzelfde lot ondergaan de heterodox-economische analyses. Mede aan de hand van grote economen, zoals bijvoorbeeld Marx, Veblen Keynes, Hayek en Sen wordt er gekeken hoe de verschillende perspectieven de crisis zouden aanpakken, en welke hervormingen nodig zijn. Aan het eind wordt met behulp van psychologie en sociologie een multidisciplinair-economische analyse gemaakt, die nieuw licht werpt op de actuele problemen.                   

Inhoud

(1) Inleiding

(2) De mondiale crisis 2008 en de crisis in de eurozone.

(3) Het economisch-politieke denken van de Trojka

(4) De axioma’s van de dominante neoklassieke analyse

(5) Heterodoxe economie

(6) Karl Marx en de radicale economie

(7) Thorstein Veblen en de evolutionaire Institutionalisten

(8) John Maynard Keynes en het post-Keynesianisme

(9) Friedrich Hayek en de Oostenrijkse school

(10) Amartya Sen en de sociale economie

(11)Daniël Kahneman en de gedragseconomie

(12) Max Weber en de economische sociologie

(13) Een multidisciplinair-economische benadering

(14) Anglo-Saksische tekstboeken domineren de academische wereld

(15) Democratie en pluralisme in de economische wetenschap

(16) Conclusies

Appendix A Keynes versus de Klassieken

Appendix B Een empirische voorstelling van de eurozone

Literatuur

Index

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Columns, Multidisciplinary Economics | Tagged , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

MENSWETENSCHAPPEN ERNSTIG GEFRAGMENTEERD

Rethinkingscience

Menswetenschappen ernstig gefragmenteerd

Na meer dan 50 jaar studie van economie, psychologie, sociologie en filosofie heb ik de conclusie getrokken dat de wetenschappelijke studie van het menselijk gedrag het toppunt van ondoelmatigheid heeft bereikt. Vele typen van specialisatie zijn daardoor ontstaan zonder een expliciet geformuleerd paradigma; geen algemene analyse, alleen een vakjargon dat bestaat uit empirische begrippen. De economische wetenschap is hierin vastgelopen; de crisis 2008 en de daarop volgende politieke acties illustreren dat. De sociologie en de psychologie hebben het gat dat de economen hebben laten vallen, nooit opgevuld. De opiniepagina’s van de grote landelijke dagbladen laten zien dat elk probleem z’n eigen specialisten heeft. Deze personen analyseren het probleem waarbij de omgeving van het probleem geen rol van betekenis speelt. Hierbij worden vele belangen en waarden genegeerd, natuurlijk.

Een radicale aanpak is noodzakelijk. Het begin hiervan is gelegen in de introductie van een pluralistisch georienteerde cursus in de wetenschapsfilosofie. Op deze manier worden studenten een verzameling talen aangeboden, waarin wetenschappers met elkaar kunnen communiceren. Dit moet de universiteit aanbieden aan alle eerstejaarsstudenten (in de menswetenschappen), en wel in de eerste weken van hun studie: ”Welkom aan de universiteit – dit is wetenschap”.

Continue reading

Posted in Columns, Multidisciplinary Economics | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

Het economisch liberalisme is nog springlevend – en dat is niet best

Het economisch liberalisme is nog springlevend – en dat is niet best

Nu de financiële crisis en het daarop volgende politieke antwoord een decennium lang onze economieën hebben geteisterd, gaat het iets beter in de eurozone. Duitsland en Nederland doen het al beter, en nu lijkt het erop dat meerdere eurolanden een betere macro-economische prestatie laten zien. Liberalen halen opgelucht adem; ze waren op het laatst niet meer zo zeker van hun zaak. De talloze economen met een typisch neoliberale opleiding, kunnen gewoon weer doorgaan. De particuliere consumptie stijgt weer, en de banken lenen weer uit. Iedereen blij? Nee, velen zijn helemaal niet blij, en een grondiger analyse van de situatie geeft geen aanleiding tot optimisme.

Continue reading

Posted in Artikelen, Multidisciplinary Economics | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

NEOLIBERAL PRACTICES ARE NOT SUSTAINABLE

NEOLIBERALIST PRACTICES ARE NOT SUSTAINABLE

Dr. Piet Keizer, Associate Professor of Economic Methodology, Utrecht University School of Economics, November, 2017

There may be a time when we are powerless to prevent injustice, but there must never be a time when we fail to protest – Elie Wiesel

The world is a dangerous place to live; not because of the people, who are evil, but because of the people, who don’t anything about it – Albert Einstein

 

Introduction

In the Western World TINA is popular: there is no alternative. ‘The goals of neoliberalism are the best, and so are its instruments. It offers us the best mix of freedom, equality and order by giving technological progress a clear path, complemented with a little redistribution of resources, so as to keep the people quiet’. Socialism seemed to offer a better strategy. Because of the assumed intrinsic instability of capitalism a central plan should keep the economy stable, especially by planning the necessary investments. After 1989 many believers in socialist strategy left the policial scene. Many countries, that did not reach the stage of industrialisation, were ruled by conservatieve leadership. The problem of order dominated politics and richness of the mass of the people was or still is considered unnatural.

At the moment there are three powers, which dominate global politics:

Continue reading

Posted in Artikelen, Multidisciplinary Economics, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Moraliteit in de economie

Moraliteit in de economie

Voorwoord:

Toen Joris Luyendijk in debat was geweest met de voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Banken, Chris Buyink, waren ze beide van mening dat een dergelijk ‘gesprek’ geen zin had. De tekst die hieronder volgt, heeft de intentie die twee werelden met elkaar te verbinden.

Helaas vond het dagblad Trouw het te moeilijk om het te publiceren. Oordeel zelf!!

———————-

De economische crisis in Nederland lijkt voorbij. Leidende politici en economen zijn van mening dat ze het goed hebben gedaan. De les die ze hebben geleerd is, dat de centrale banken de interestvoet te lang te laag hebben gehouden, en dat een vrije-markteconomie niet teveel door de overheid moet worden beïnvloed.

Kijken we echter fundamenteler, dan levert dat een heel ander beeld op. De oorzaak van de crisis ligt bij de deregulering van de financiële sector, waardoor banken de ruimte kregen om hoegenaamd geen liquiditeit en eigen vermogen aan te houden.

Continue reading

Posted in Columns, Multidisciplinary Economics | Tagged , , , , , , , | 1 Comment

Wat hebben Thaler en Teulings met elkaar gemeen? een gebrekkige conceptuele analyse

Wat hebben Thaler en Teulings gemeenschappelijk? Een gebrekkige conceptuele analyse

Voorwoord  (zie ook Nawoord)

De NRC wilde het stuk, ook niet in een sterk verkorte versie, publiceren. Ze waren bang dat ik Teulings niet goed had bekritiseerd. Ze namen hem in bescherming – ik was van mening dat de lezers dat moeten beoordelen. De tekst bevat een forse kritiek op de gedragseconomie, zoals dat zich de laatste decennia heeft ontwikkeld. Oordeelt u zelf!

In de NRC van 10 oktober jl. geeft Carola Houtekamer een goed beeld van het werk van Richard Thaler, de winnaar van de Nobelprijs Economie 2017. Samen met Kahneman en Ariely vormt hij de voorhoede van de gedragseconomie. Deze stroming verbindt de neuro- en de cognitieve psychologie met de economie. Er zijn tal van aansprekende resultaten geboekt, maar er is een groot probleem. De genoemde voormannen kennen de homo economicus niet, zoals deze is geconstrueerd door de orthodoxe economie. Bovendien gebruiken ze geen psychische analyse, waardoor het fenomeen irrationaliteit niet uit de verf komt. De gedragseconomie maakt veel gebruik van experimenten, maar door het ceteris paribus karakter van haar theorieën (‘er zijn belangrijke factoren die we buiten beschouwing laten’), leidt dit tot een voortdurende misinterpretatie van het gedrag van de proefpersonen. Twee voorbeelden kunnen hier als illustratie worden vermeld. Thaler en

Continue reading

Posted in Columns, Multidisciplinary Economics, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

DE TUNNELVISIE VAN DIJSSELBLOEM

De tunnelvisie van Dijsselbloem

Het gaat goed met de Nederlandse economie. In de NRC stond onze minister van Financiën er glimlachend bij, omringd door een aantal statistieken, die er allemaal goed uitzien. Hier zijn drie opmerkingen over te maken. (1) Er wordt inderdaad meer geconsumeerd door particulieren, maar daar hun besteedbare inkomen hoegenaamd niet is gegroeid, is het belangrijk te weten hoe ze dat financieren. Bovendien is het de vraag of hiermee de belangrijkste behoeften worden bevredigd – er is nog zoveel te verbeteren aan de kwaliteit van onderwijs, milieu en ouderenzorg. (2) Met de eurozone gaat het niet goed; de groei is veel te weinig om voldoende werkgelegenheid te bieden – en dat is al heel lang het geval. (3) De wereldeconomie is verre van stabiel, en daar heeft de eurozone, waaronder zeker ook Duitsland en Nederland, al heel lang een sterk negatieve bijdrage aan geleverd. In financiële kringen wordt regelmatig de vraag gesteld of ‘we’ wel voorbereid zijn op de volgende crisis. Vele experts denken van niet.

Vanaf het begin hebben leidende politici en economen zich in neoklassieke taal uitgedrukt en de neoliberale visie uitgedragen: als een markteconomie instabiliteit vertoont, komt dat door de overheid. Bezuinigingen op de overheidsuitgaven en deregulering van markten zijn dan altijd het recept. De geldmarkt is de enige macro-markt, dat wil zeggen onevenwichtigheden op deze markt brengen de hele economie uit balans. Daar moet wel een autoriteit optreden, om daarmee instabiliteit te voorkomen. Deze autoriteit moet – uiteraard – wel los staan van de overheid.

Helaas vielen de resultaten zwaar tegen. Duitsland en Nederland hebben, volstrekt onnodig, een langdurige depressie gekend. Daar de officiële werkloosheid- en inflatiecijfers een onbetrouwbaar beeld geven, en er geen empirische indicatoren worden geconstrueerd met betrekking to het fenomeen depressie, is het lastig de omvang van de instabiliteit in kaart te brengen. Maar de afgelopen jaren hebben onderzoekers van de Trojka steeds duidelijker laten blijken, dat de gehanteerde analyse fout was. In het dossier Griekenland zijn ernstige fouten gemaakt: bezuinigingen en loondaling werden gerealiseerd. De effecten hiervan op productie, inkomen en werkgelegenheid waren sterk negatief. Los dan maar eens schulden af!

Al die tijd zijn er in de marge economen geweest, die naast een grondige studie van neoklassieke theorie, zich ook hebben verdiept in andere visies. Om er één uit te pikken: de post-Keynesianen laten zien dat de dominante neoklassieke analyse berust op de aanname dat het vrije-marktsysteem stabiel is – het is geen resultaat van empirisch onderzoek. Chicago-economen zijn daar in de wandelgangen heel eerlijk in: ons onderzoek is erop gericht om de superioriteit van het kapitalisme aan te tonen. Keynes heeft echter op overtuigende wijze laten zien, dat dit niet het geval is: in tijden van depressie leidt loondaling tot een verzwaring ervan.

Er zijn twee omstandigheden, waarin een tunnelvisie kan ontstaan. In de eerste plaats kan een persoon opgegroeid zijn in een dogmatisch milieu: iets is zo, en daarmee uit. In de tweede plaats kan iemand een gebrekkige opleiding hebben geacht, en dan in een positie terecht komen, waar hij veel verantwoordelijkheid heeft te dragen. Nu is Dijsselbloem geen econoom, maar dan is het te hopen dat zijn adviseurs wel een goede economie-opleiding hebben gehad – een opleiding waarin vooroordelen die altijd aan de basis liggen van analyses en theorieën, zorgvuldig worden besproken. Zijn ministerie staat er om bekend dat ze een straffe eigen opleiding hebben, waarin geen plaats is voor hen die ‘het duidelijk niet begrepen hebben’. In een dergelijke sociale omgeving moet een persoon een sterk karakter hebben, wil hij een eigen koers varen. In zijn artikelen en zijn publieke optredens klampte hij steeds weer vast aan twee oordelen: (1) we hebben ons gecommitteerd aan de Stability Pact; we zullen dus moeten bezuinigen. (2) de financiële markten vragen van ons een bezuinigingsbeleid. De interestvoet zal sterk stijgen, indien we een eigen koers varen. Het eerste argument staat in ieder geval ter discussie, zodra de analyse van Keynes ter tafel komt. Maar de Griekse minister van Financiën Varoufakis – een goed-opgeleide econoom – heeft ervaren dat er met Dijsselbloem niet te praten viel – ‘we zijn hier alleen om te kijken of Griekenland zich aan de Trojka- eisen heeft gehouden’. Het tweede argument is triest. Er zijn tal van landen met een veel hogere schuldquote dan Nederland. De Nederlandse interestvoet is erg laag dankzij het foute beleid ten opzichte van Zuid-Europa; ja, dat voordeeltje stond misschien wel op het spel. Een Nederlandse bestuurder van PEMCO – het grootste obligatiefonds ter wereld – heeft wel eens in Buitenhof uitgelegd waarom Keynes zo belangrijk is.

In de gedragseconomische benadering wordt aangetoond dat een mens een natuurlijke neiging heeft tot ‘cognitive closure’: belangrijke, maar ongemakkelijke informatie dringt niet door tot de geest van een persoon. In de economische sociologie wordt aangetoond dat menselijk gedrag sterk wordt beïnvloed door de cultuur waarin ze opereren. Deze twee stellingen tezamen levert een omgeving op, waarin critici niet worden geduld, en grote fouten niet worden hersteld. Dat wordt nog wat bij de volgende crisis.

 

Piet Keizer, professor of economic methodology, Utrecht University School of Economics

Utrecht, 18 September, 2017.

 

Posted in Columns, Multidisciplinary Economics | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment